مسئله رابطه بین علم و دین

مناظره ای علمی بین ایمان و الحاد در کتاب توهم بیخدایی

به تازگی و برای نخستین بار در تاریخ، «مناظره‌ای جدّی و علمی» بین الحاد و ایمان در کتاب توهم بی خدایی آغاز شده است...

چرا می‌گوییم برای نخستین بار؟ 

بسیار ساده است، چون بر این باور هستیم که تمام بحث‌ها و گفت‌وگوهایی را که از گذشته تا کنون جریان داشته است، نه می‌توان مناظره‌های حقیقی دانست و نه می‌توان ردیه‌های واقعی بر الحاد علمی به شمار آورد؛ چرا که این مناظرات و مناقشات، بین مدعیان نمایندگی ادیان که نگرش محدود و درک خاصی از متون دینی دارند، از یک سو، و خدا ناباورانی که بر دین ارایه‌شده شده توسط فقها -و نه خودِ دین- ردیه می‌زنند، جریان داشته است.... هرچند این سخن به مذاق عده‌ای خوش نیاید!

کدام یک از ما است که این پرسش‌های بنیادین را -هرچند فقط برای مدتی کوتاه در طول زندگیش- مطرح نکرده است و به دنبال پاسخی نگشته که بتواند جست‌ و جوی همیشگی بشر از کشف علت‌ها و ریشه‌های پدیده‌ها را اشباع کند؟ خواه این پرسش‌ها مربوط به زندگی بر روی این زمین باشد مثل «چرا ما به وجود آمده‌ایم؟»، «آیا زندگی هدفمند و معنی‌دار است؟»، «انسان کیست؟»، و «تمدن ما از کجا آمده است؟» یا مربوط به کلّ جهان هستی باشد، مثل «چگونه می‌توانیم جهانی را که در آن زندگی می‌کنیم، درک کنیم و بشناسیم؟»، یا «آیا جهان به خالق نیاز دارد؟»

پاسخ‌های احتمالی، بسیار و متنوع است؛ ولی به نظر می‌رسد همه‌ی این پاسخ‌ها سرانجام به یکی از این دو انتخاب می‌رسد: خدا یا علم؟ .... ایمان به خدا یا ایمان به علم؟
 آیا ما مجبوریم -همان گونه که امروزه به نظر می‌رسد- بین ایمان به خدا یا ایمان به علم یکی را برگزینیم؟

در حقیقت، امروز می‌بینیم که الحاد -به دلایلی منطقی- از پیروزی علمی خود بر بزرگان دین شادمان و سرخوش است.

مدعیان نمایندگی ادیان، بر آن دسته از موضوعات علمی که معارض با دین تشخیص می‌دهند، ردیه می‌نویسند؛ بدون اینکه نه متون دینی درک درستی داشته باشند و نه از نظریات علمی.

ما از مطالعه‌ی پاسخ‌های بزرگان دین یا مشاهده‌ی جلسات و برنامه‌های تلویزیونی آنها، دریافته‌ایم که ایشان در موارد بسیار زیادی، موضوع را کاملاً اشتباه، ناقص و تحریف شده برداشت می‌کنند. سپس بر اساس همین بینش نادرست، با جملاتی ساده و بی‌مایه و بعضاً با ملغمه‌های رایجی که آکنده از مغالطه و تحریک احساسات است، شروع به پاسخ‌گویی می‌کنند.

آیا کسی هست که این جمله‌ را نشنیده باشد: «نظریه‌ی تکامل مدعی است انسان از نسل میمون است!»؟ موضوعی که کاملاً اشتباه است. یا «تکامل می‌خواهد ما را مجاب کند که هر چه می‌بینیم از روی تصادف است!» این جملات نادرستند ولی متأسفانه برای خود، طرفدارانی دارند! این عبارات از سوی مردان دینی یا پیروان آنها بیان می‌شود، که دلیل آن نیز یا ناآگاهی است و یا غرض‌ورزی؛ که البته نتیجه یکسان است. 
اخیراً برخی بزرگان دین در برابر قوّت دلایل نظریات علمی، سر تسلیم فرود آورده و معترف شده‌اند که نظریات علمی صحیح است و در عین حال، با دین تعارضی ندارند! 
ولی .... چگونه با دین تعارضی ندارند؟! 
تئوری‌های علمی که امروزه مد نظر ملحدان است، طرح‌ها و رساله‌های منسجمی است که تصویری دیگر از پیدایش هستی و تکامل آن و نیز پیدایش حیات بر روی زمین و تکامل آن را بدون نیاز به فرضیه‌ی «وجود خدا» ترسیم می‌کنند. این تصویر همچنین دربرگیرنده‌ی داستان پیدایش و تکامل دین است و آن را یک دستآورد بشری تلقی می‌کند.

 بنابراین آفرینش، داستانی است علمی که به نظر آنها به وجود خدایی آگاه و هدف‌داری که آن را نوشته باشد، نیازی ندارد. آیا یک عالِم خردمند می‌تواند قصه‌ی امروزین علم را به طور کامل و صددرصد، با ایمان به خدا یک جا گرد آورد، بدون اینکه راه حلی برای رفع تناقضات میان این دو ارایه نماید؟
ما با دو تفسیر متفاوت روبه‌رو هستیم که به نظر می‌رسد با هم در تعارض هستند.

 این صحنه ما را به یاد نظریات پنج‌گانه‌ی ریسمان‌ها می‌اندازد که برای ترکیب نمودن نظریه‌ی کوانتوم و نظریه‌ی نسبیت عام مطرح شده است؛ این دو ظاهراً با هم متعارض می‌باشند. بنابراین نظریه‌ی همه‌چیز یا نظریه‌ی اِم  آمد تا بگوید که همه‌ی اینها روایت‌های مختلفی از یک واقعیت می‌باشند.

کتاب «توهم بی‌خدایی» نوشته "احمدالحسن" این تناقضات را برطرف می‌سازد و هر بخش را در مکان خودش جای می‌دهد تا «همه چیز» در یک تصویر هماهنگ و منجسم به زیبایی جلوه‌گر شود!